Wat is de oorzaak van acne?

Acne ontstaat niet door één enkele oorzaak. Meestal is er sprake van een samenhang van verschillende processen in de huid. Een verhoogde talgproductie, verstopping van de haarzakjes, veranderingen in de huidflora en ontstekingsreacties spelen hierbij een belangrijke rol.

Hormonen en erfelijke aanleg kunnen invloed hebben op deze processen. Ook bepaalde cosmetica, huidverzorgingsproducten en geneesmiddelen kunnen acne bij sommige mensen veroorzaken of verergeren. Daarom kan de oorzaak van acne van persoon tot persoon verschillen.

In dit artikel leg ik uit hoe acne ontstaat, welke oorzaken en factoren een rol kunnen spelen en wat je zelf kunt doen bij een onzuivere huid.

Hoe ontstaat acne? 

Acne is een ontstekingsaandoening van de huid rondom de haarzakjes en talgklieren. Om te begrijpen wat de oorzaak van acne is, helpt het om eerst te weten wat er in de huid gebeurt.

Bij het ontstaan van acne spelen verschillende processen samen:

1. Verhoogde talgproductie
De talgklieren produceren talg om de huid soepel te houden. Bij een acnegevoelige huid kan de talgproductie verhoogd zijn. Hormonen, met name androgenen, spelen hierbij een belangrijke rol.

2. Verstopping van het haarzakje
Huidcellen worden normaal voortdurend afgestoten. Bij acne kan de verhoorning in het haarzakje verstoord raken. Huidcellen hopen zich samen met talg op, waardoor een verstopping kan ontstaan. Dit vormt de basis voor mee-eters, ook wel comedonen genoemd.

3. Cutibacterium acnes
Cutibacterium acnes is een bacterie die van nature op de huid voorkomt. De bacterie is dus niet simpelweg een ‘slechte bacterie’ die acne veroorzaakt. Veranderingen in het milieu en microbioom van het verstopte haarzakje kunnen echter bijdragen aan het ontstekingsproces.

4. Ontsteking
Ontstekingsprocessen spelen een belangrijke rol bij acne. Hierdoor kunnen rode puistjes, pustels en bij ernstigere acne diepere ontstekingen ontstaan.

Deze processen beïnvloeden elkaar helaas. Daarom is er bij acne meestal niet één oorzaak aan te wijzen.

Wat zijn de belangrijkste oorzaken en factoren bij acne?

Hoewel we weten welke processen in de huid betrokken zijn bij acne, verschilt het per persoon waarom deze processen ontstaan of sterker aanwezig zijn. Hormonen en erfelijke aanleg kunnen bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen, maar ook invloeden van buitenaf kunnen acne veroorzaken of verergeren.

Hormonen

Hormonen spelen bij veel mensen een belangrijke rol bij het ontstaan van acne. Vooral androgenen, hormonen die zowel bij mannen als vrouwen aanwezig zijn, beïnvloeden de talgklieren en kunnen de talgproductie stimuleren.

Dat verklaart mede waarom acne vaak ontstaat tijdens de puberteit. Ook op volwassen leeftijd kunnen hormonale veranderingen samengaan met acne. Sommige vrouwen merken bijvoorbeeld veranderingen in hun huid rondom de menstruatie.

Heb je vooral last van terugkerende onzuiverheden rondom de kin en kaaklijn? Lees dan ook mijn artikel over hormonale acne.

Erfelijke aanleg

Ook erfelijke aanleg kan een rol spelen. Sommige mensen hebben van nature een grotere aanleg voor acne dan anderen. Dit helpt verklaren waarom de ene persoon bij vergelijkbare hormonale veranderingen nauwelijks onzuiverheden krijgt, terwijl iemand anders veel meer last heeft van acne.

Erfelijke aanleg betekent niet dat je automatisch ernstige acne krijgt, maar kan wel bijdragen aan de gevoeligheid van je huid voor het ontwikkelen ervan.

Cosmetica en huidverzorging

Huidverzorging is niet dé oorzaak van acne, maar bepaalde producten zoals sterk afsluitende of voor jouw huid minder geschikte cosmetische producten kunnen bijdragen aan het ontstaan of verergeren van onzuiverheden.

Tegelijkertijd is het een misverstand dat acne ontstaat doordat je je huid niet goed genoeg reinigt. Te vaak wassen, hard scrubben of agressieve producten gebruiken kan de huid juist irriteren. Kies daarom voor een milde huidverzorgingsroutine die past bij jouw huidtype. Als je het mij vraagt is één keer per dag een reinigingsproduct gebruiken voldoende. 

Geneesmiddelen en supplementen

Sommige geneesmiddelen en supplementen kunnen acne veroorzaken of bestaande acne verergeren. Voorbeelden zijn bepaalde corticosteroïden en sommige geneesmiddelen tegen epilepsie. Ook vitamine B12 wordt door de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie genoemd als mogelijk uitlokkende factor.

Vermoed je dat je acne samenhangt met medicatie die je gebruikt? Stop dan niet zelf met voorgeschreven medicatie, maar bespreek dit met je huisarts of behandelend arts.

Wrijving en afsluiting van de huid

Ook invloeden van buitenaf kunnen bijdragen aan het ontstaan of verergeren van onzuiverheden. Denk bijvoorbeeld aan langdurige wrijving of het afsluiten van de huid. In combinatie met warmte, zweet of oliehoudende producten kan dit de huid extra belasten.

Probeer daarom te letten op producten en materialen die langdurig tegen een acnegevoelige huid aan zitten en vermijd onnodig wrijven of scrubben.

Welke rol spelen voeding en stress bij acne?

Rond voeding, stress en acne bestaan veel verhalen. Misschien heb je zelf ook weleens het idee gehad dat je huid onrustiger wordt na bepaalde voeding of tijdens een stressvolle periode. Toch is het belangrijk om onderscheid te maken tussen persoonlijke ervaringen en wat wetenschappelijk voldoende is aangetoond.

Acne ontstaat door meerdere processen en factoren in de huid. Voeding of stress kun je daarom niet zomaar aanwijzen als dé oorzaak van acne.

Kan voeding acne veroorzaken?

Er wordt veel onderzoek gedaan naar de mogelijke relatie tussen voeding en acne. Toch is er op dit moment onvoldoende bewijs om te stellen dat één specifiek voedingsmiddel acne veroorzaakt.

Er zijn wel aanwijzingen dat een voedingspatroon met een hoge glycemische belasting bij sommige mensen samenhangt met meer acne. Het wetenschappelijke bewijs is echter nog niet sterk genoeg om één specifiek acne-dieet voor iedereen te adviseren.

De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie geeft aan dat er weinig bewijs is dat een specifiek dieet acne verbetert. Ook is er onvoldoende goed onderzoek om te kunnen zeggen dat bijvoorbeeld chocola, zuivel of suiker bij iedereen acne veroorzaakt. 

Dat betekent niet dat individuele ervaringen niet kunnen verschillen. Merk je zelf herhaaldelijk dat je huid verandert na bepaalde voeding? Dan kun je dit voor jezelf bijhouden. Een gevarieerd en gezond voedingspatroon blijft het algemene advies. Het kan helpen om een voedingsdagboek bij te houden. Deze komt voor in mijn E-book!

Kan stress acne veroorzaken?

Stress wordt vaak genoemd in relatie tot acne. Stress wordt niet gezien als een directe oorzaak van acne, maar onderzoek suggereert wel dat stress bestaande acne kan verergeren. Sommige mensen merken bijvoorbeeld dat hun huid tijdens stressvolle periodes onrustiger wordt. Stress is daarmee één van de factoren die invloed kan hebben op het verloop van acne, maar is meestal niet de enige verklaring. 

Is acne het gevolg van een slechte huidverzorging?

Nee. Acne ontstaat niet doordat je je huid niet goed genoeg wast. Sterker nog: te vaak wassen, hard scrubben en wrijven kan de huid juist irriteren.

Dat betekent niet dat huidverzorging helemaal geen rol speelt. Sommige oliehoudende of sterk afsluitende cosmetische producten kunnen bijdragen aan het verstoppen van haarzakjes en zo acne veroorzaken of verergeren. Ben je benieuwd welke ingrediënten dat zijn? Lees hier meer over in deze blog!

Bij een acnegevoelige huid is het verstandig om de huid mild te verzorgen en producten te kiezen die passen bij een vette en onzuivere huid.

Heeft de plek van acne iets te zeggen over de oorzaak?

Acne kan op verschillende plekken van het lichaam voorkomen. Vooral het gezicht, de borst, schouders en rug zijn gevoelig, omdat zich hier relatief veel talgklieren bevinden.

De plek waar puistjes ontstaan, vertelt echter niet automatisch wat de oorzaak is. Online wordt bijvoorbeeld vaak beweerd dat puistjes op een bepaalde zone van het gezicht direct wijzen op een probleem met een specifiek orgaan of een bepaalde hormonale oorzaak. Voor zulke zogenoemde face mapping bestaat onvoldoende wetenschappelijke onderbouwing! 

De locatie kan soms wél aanwijzingen geven over factoren die mogelijk een rol spelen. Zo kunnen hormonale invloeden samengaan met acne rond de kin en kaaklijn, terwijl wrijving, afsluiting, zweet en huidproducten op andere plekken van het lichaam kunnen meespelen. De oorzaak moet daarom altijd in een bredere context worden bekeken.

Puistjes op de kin en kaaklijn

Heb je vooral last van puistjes rond je kin of kaaklijn? Hormonale factoren kunnen hierbij een rol spelen, maar de locatie alleen is niet voldoende om te bepalen wat de oorzaak is.

Lees verder: Puistjes op je kin of kaaklijn: oorzaken en wat kun je eraan doen.

Puistjes op de rug

Acne komt ook regelmatig voor op de rug. Net als in het gezicht kunnen talgproductie, verstopping van haarzakjes en ontstekingsprocessen hierbij een rol spelen. Daarnaast kunnen factoren zoals wrijving en afsluiting van de huid van invloed zijn.

Lees verder: Puistjes op je rug: oorzaken en wat kun je eraan doen.

Wat kun je doen tegen acne?

Wat helpt bij acne, hangt onder andere af van de ernst en het type acne. Een goede basis is een milde en consequente huidverzorgingsroutine. Reinig de huid voorzichtig, vermijd hard scrubben en probeer puistjes niet uit te knijpen. Uitknijpen kan de huid beschadigen en vergroot de kans op littekens en donkere vlekjes. Heb je de neiging om aan een puistje te zitten? Dan kan een pimple patch helpen om het puistje af te dekken en er minder aan te zitten.

Ook een vette en onzuivere huid heeft hydratatie en ondersteuning van de huidbarrière nodig. Het doel is dus niet om de huid zo veel mogelijk uit te drogen. Een huid die trekkerig of geïrriteerd aanvoelt, heeft niet automatisch minder last van onzuiverheden. Kies daarom voor een verzorgende crème die past bij een vette en acnegevoelige huid.

Daarnaast kunnen actieve ingrediënten zoals salicylzuur en niacinamide interessant zijn. Salicylzuur heeft een exfoliërende werking en helpt opgehoopte huidcellen in en rondom de poriën te verwijderen. Salicylzuur wordt ook in dermatologische richtlijnen genoemd als een mogelijke optie bij acne. Niacinamide wordt veel toegepast in huidverzorgingsproducten en kan onder andere bijdragen aan het ondersteunen van de huidbarrière.

Cosmetische huidverzorging is niet hetzelfde als een medische behandeling van acne. Bij ernstigere of aanhoudende acne kan behandeling door een huisarts of huidtherapeut nodig zijn.

Huidverzorging voor de vette en onzuivere huid
Binnen je routine kun je overdag en 's avonds verschillende behoeften van de huid ondersteunen.

Overdag kun je kiezen voor de Skinfixer Dagcrème voor de onzuivere huid. Deze verzorgende stap helpt om de huid dagelijks te hydrateren en past binnen een routine voor de vette en onzuivere huid. Sluit je ochtendroutine af met een breedspectrum zonnebrandcrème van minimaal SPF 30.

's Avonds kun je actieve ingrediënten inzetten om onzuiverheden aan te pakken. De Skinfixer Nachtcrème voor de onzuivere huid bevat 2% salicylzuur en 5% niacinamide en is ontwikkeld voor de onzuivere huid.

Zo draait een routine voor acne dus niet alleen om exfoliëren en talg, maar ook om mild reinigen, hydrateren, de huidbarrière ondersteunen en de huid overdag beschermen tegen de zon.

Wil je deze stappen eenvoudig combineren? Bekijk de Skinfixer routine voor de onzuivere huid met producten die je samen binnen je ochtend- en avondroutine kunt gebruiken.

Wanneer professionele hulp zoeken?

Niet iedere vorm van acne heeft dezelfde behandeling nodig. Bij lichte onzuiverheden kan een passende huidverzorgingsroutine voldoende ondersteuning bieden. Bij aanhoudende, matige of ernstige acne is het verstandig om professionele hulp te zoeken. Een huidtherapeut kan begeleiding bieden bij acne en de verzorging van een acnegevoelige huid. Welke aanpak geschikt is, hangt af van het type acne, de ernst en jouw huid.

Veelgestelde vragen over de oorzaak van acne

Wat is de grootste oorzaak van acne?

Er is niet één grootste oorzaak van acne die voor iedereen geldt. Acne ontstaat door een samenspel van processen, waaronder een verhoogde talgproductie, verstopping van het haarzakje en ontstekingsprocessen. Hormonen en erfelijke aanleg kunnen hier invloed op hebben.

Wat is de oorzaak van acne vulgaris?

Acne vulgaris is de meest voorkomende vorm van acne. Ook hierbij is er niet één afzonderlijke oorzaak. Verschillende processen in en rond de talgklieren en haarzakjes spelen samen een rol bij het ontstaan van mee-eters en ontstekingen.

Kunnen hormonen acne veroorzaken?

Hormonen kunnen een belangrijke rol spelen bij acne. Vooral androgenen beïnvloeden de talgklieren en kunnen de talgproductie stimuleren. Hormonale veranderingen tijdens bijvoorbeeld de puberteit kunnen daarom samengaan met het ontstaan of verergeren van acne.

Ontstaat acne door een slechte hygiëne?

Nee. Acne ontstaat niet doordat je je huid niet goed genoeg wast. Overmatig reinigen, hard scrubben en veel wrijven kunnen de huid juist irriteren. Een milde huidverzorgingsroutine is daarom meestal een betere keuze en één keer per dag reinigen is voldoende. Maar... zorg wel dat je je kussensloop regelmatig verschoont!

Kan voeding acne veroorzaken?

Er is onvoldoende bewijs om één bepaald voedingsmiddel als dé oorzaak van acne aan te wijzen. Onderzoek naar de relatie tussen voeding en acne loopt nog en individuele ervaringen kunnen verschillen.

Kort samengevat: acne heeft meestal niet één oorzaak. Verschillende processen in de huid en factoren zoals hormonen en erfelijke aanleg kunnen samen een rol spelen. Door te begrijpen hoe acne ontstaat, kun je beter bepalen welke huidverzorging of professionele begeleiding bij jouw huid past.

Wil je meer leren over acne en een onzuivere huid? Bekijk dan de andere artikelen in de Skinfixer Kennisbank.